DEPÓSITOS DE ANCESTRALIDADE

Anatomía dun mito cultural

«Iso é realismo máxico galego! ». Esta frase, repetida ata converterse nun lugar común, suxire que en Galiza a fantasía brota da terra como unha forza natural. Pero e se esta idea, lonxe de ser unha verdade ancestral, fose en realidade unha sofisticada construción cultural? Pablo Pesado emprende en Depósitos de ancestralidade unha viaxe de deconstrución histórica para demostrar que o realismo máxico galego foi un fenómeno importado, mediado e funcional a intereses políticos e literarios moi concretos.

Cun rigor excepcional, este ensaio desvela o mecanismo central desta operación: o «depósito de ancestralidade» , a conversión dunha cultura subalterna nunha mina de recursos exóticos para o mercado. Pesado sitúa a orixe desta invención na ansiedade do campo literario español ante o arroiador éxito do boom latinoamericano. Na súa procura dun Cen anos de soidade propio, atopou en Galiza o «outro interno» perfecto. O libro analiza maxistralmente como a figura de Álvaro Cunqueiro foi estratexicamente reinventada como precursor e como La saga/fuga de J. B. de Torrente Ballester erixiuse na resposta paródica e monumental que o sistema necesitaba.

Máis aló da análise literaria, Depósitos de ancestralidade é unha historia crítica das relacións entre cultura e poder. A investigación penétrase na década dos oitenta para mostrar como esta poética converteuse no modelo hexemónico da narrativa galega durante a autonomía, en sintonía co proxecto da «Nación de nacións». Pesado asina unha obra valente e fundamental que non só desmonta un mito, senón que ilumina as formas en que a dominación se traduce en cultura, ofrecendo claves indispensables para comprender os debates sobre a identidade e a plurinacionalidade na España contemporánea.